Көктемде!

Көгілдір  көк  белде,

Бұлттардың  көбесі  сөгіліп,

Ақ  жаңбыр  сіркіреп  өткенде,

Шалшыққа  қалды  аспан  төгіліп.

 

Жуынып,  шәйініп  бақтар  да,

Тап-таза  тамылжып  тұр  аймақ.

Балалар!

Шалшықты  баспаңдар!

Алмаңдар  аспанды  ылайлап.

 

 

         ***

 

Қандай  із  қалар  жолыңда...

Қағыңнан  басқан  жерініп,

Паркетті  сүртіп, 

                       соңыңнан

Көзбенен  атса  келінің,

 

Айып  жоқ  онда  келіннен.

Өмірдің  кешіп  сортаңын,

Кірлетіп  алған  пейілден,

Қалатын  ізден  қорқамын.

 

Қағыңнан  құлан  жерінбе,

Ақиқат  жолын  жалғаңыз.

Сақталсын  мәңгі  көңілде,

Ізгілігіңнен  қалған  із.

 

 

 

           ***

 

Жастық  қалды  жырақта,

Өтті  жылдар,

                       өтті  күн.

Жүнжімейді  бірақта,

Ұрпақтары  тектінің.

 

Көрдің  қоғам  қырсығын,

Қыр  соңыңнан  сөз  еріп.

Келеді  өсіп,

                  құлшынып,

КӨСЕГЕҢ  де  көгеріп

 

Аллаң  алқап,  жебеді,

Құлдығына  құлармын.

САНАҢ  өсіп  келеді,

Хадисіндей  құранның.

 

Түсінбейміз  көнені

Күні  туып,  таңы  атпай.

САПАҢ  өсіп  келеді,

Көп  сақталған  шараптай.

 

 

 

           ***

 

Жалбарындым, 

қоймадың  жындануды.

Қайтар  менің  құпия сырларымды.

Өзім  таққан  сырғадай  құлағыңнан,

Жұлып  алам  арнаған  жырларымды.

 

Естімеймін  ендігі  күлкіңді  де,

Жұрдай  болып  сезімнен  тұрсың  міне.

Таңда  сүйіп  төсіңнен.  оятпаймын,

Бөліспеймін  өзіңмен  бір  түнді  де.

 

Жаралмаған  шығармын  әйел  үшін,

Астан - кестең  жанымның  әлемі  шын.

Бірақ  неткен  сүйікті, 

                                    сүйкімдісің,

Бірақ  неткен көрікті,

                                    әдемісің.

 

 

           ***

 

Болған  еді  бір  әйел,

                                 болған  еді,

Он  бесінде  Ай-ару  толған  еді.

Бір  сезімді  іштегі  қозғап  еді,

Сол  ғой  арбап түсірген  торға  мені.

 

Болған  еді, 

бүгінде  кетті  қайда,

Аппақ  нұрға  алданып  жеттім  Айға.

Шыныменен  кесті   ме  ат  кекілін,

Әлде  қулық  жасырып  тек  сынай  ма?

 

 

 

            ***

 

Тағы  да  атып  таң  келе  ме  расында,

Тағы  көктем  жан  бере  ме  жасынға?

Ояна  ма  жасыл  алқа  жапырақ,

Солып  қалған  ХХ-сыншы  ғасырда.

 

Дүрліктірген  қай  желіктің  жорығы,

Қоштасудан  қиын  қазір  жолығу.

Саябақта, 

          соңғы  тамған  жасыңдай,

Жапырақтар  баса  алмайды  солығын.

 

Қалшы  менен,

             жапсырылмай қалшы  мұң,

Жүрегімді  жуадайын  аршыдым.

Қашанғы  енді  күйдіреді  тілімді,

Кермек  дәмі  кірпіктегі  тамшының.

 

 

 

          ***

 

Тақпаспын  кінә,  шырайлым,

Алдамшы – жалған,

                                ескердім.

Жек  көріп  кетсең  шыдармын,

Ұнатып  қалсаң  не  істермін.

 

Жазғаны  болар  құдайдың,

Бұны  да  бастан  өткердім.

Түңілтіп  кетсең  шыдармын,

Түсіме  кірсең  не  істермін.

 

Артында қалды  тұманның,

Шеруін  тартып  көшкен  күн.

Көріспей  кетсең  шыдармын,

Кездесіп  қалсаң  не  істермін.

 

 

 

 

        ***

 

Соңында  ақпанның,

Астында  ақ  қардың,

Тылсымды  тірліктің,

Лүпілі  басталды.

 

Самалдың шанағы,

Жіпсіді  шамалы.

Шеруге  дап-дайын,

Ереуіл  алаңы.

 

Көне  саз  жаңғырып,

Есіңнен  тандырып,

Танымай  аулаңды 

Тұрасың  мәңгіріп.

 

 

 

         ***

                (Осы  халық  әйелдерді  көп  дейді)

                                            М.  Мақатаев

 

Осы  хылық  еркектерді  аз  дейді.

Аздығына  өздері  де  мәз  дейді.

Нағыз  еркек  таптырмайды  әйелге,

Шыққан  жерін  беліңізден  қаз  мейлі,

Алла  атына  арызнама  жаз  мейлі.

 

Әйел  біткен  еркектерге  жаны  ашып,

Қызыл  кітапқа  енгізер  шамасы.

Бірақ, 

          бірақ

                мақұлықтай  сондағы,

Арта  қоймас  еркектердің  бағасы.

 

 

 

             ***

 

Әйелдер-ай!

Таңсық  көрем  бәріңді.

Талақ  қылып  тәрбиені,  тәлімді,

Мәжнүндердің  махаббатын  менсінбей,

Сарыауызға  силай  салдың  тәніңді.

 

Әйелдер-ай!

Ердің  мыиын  ашытқан.

Сағым  болып  сылаңдайсың  қашықтан.

Әтеш  болып  қоразданды  құмарпаз,

Әтек  болды  өздеріңе  ғашықтар.

 

 

 

          ***

 

Үйеңкілер  үзеді

Жапырағын,

Жабырқаңқы  күз  еді

Жасыл  ағын.

 

Жасырады  сағымды

Бұлыт – қайғы,

Күзгі  сезім  қанымды

Жылытпайды.

 

Махаббаттан  бас тартың

Өтті  көктем,

Әбілет  боп  жасиар  тым,

Кетті  деппе  ең.

 

Енді  мынау  жүрісің

Күзгі  күнгі,

Сақтап  едің  кім  үшін

Қыздығыңды.

 

Өлуге  де  тұр  дайын

Саябағың,

Қалтырайды  қыз – қайың

Ая  жаным.

 

Есениннен  ертерек

Жазылған  бар,

Әтекке  де  еркелер

Қағынған  қар.

 

Маған  да  енді  аз  ақ  күн

Назданасың,

Кірем  бұзып  дозақтың

Дарбазасын.

 

 

 

 

          ***

 

Тағдыр  сені  болса да  телімеген,

Көз жетпеске  үңілсем  сені  көрем.

Өзге  әйелдің  өлсем  де  құшағында,

Сенің  махаббатыңа  сеніп  өлем.

 

Сені  ойлаймын  тағдырға  налып  тұрып,

Жүрегімде  қалады  тамұқ  тұнып.

Көрсетпейді  басқаның  бүр  жарғанын,

Күн  келбетің  көзімді  қарықтырып.

 

Зағип  болдым  сен  үшін,

                                          сезімге  еріп,

Жүрер  жолды  тұрған  жоқ  көзім  көріп.

Кімнің  жолын  кеседі  соқыр  тағдыр,

Әкетпесең  жетелеп  өзің  келіп.

 

 

 

            ***

 

Келемін  деп  ең  басында  өткен  аптаның,

Қинады  мені  хабарсыз  текке  жатқаның.

Тәттіге  бола  бұртиған  баладай  болып,

Мен  саған  өкпелеп  қалдым.

 

Сандалып  сайда,

                        баса  алмай  сағынышымды,

Тағдырым  торға  түсірді  тағы  құсымды.

Сальерилер  толтырған  улы  шараптың,

Қалдығын  тағы  да  ұсынды.

 

 

 

             ***

 

Кезегендер  жылжымай  тынбайды  анық.

Жыл  сайын  жер  шығады  күнді  айналып.

Бір  сақина  түседі  ағаштардың

Діңгегіне,

                жастарын  жылдар  жазып.

 

Айналса  әлем,  қайтеміз,

                                    көнбейміз  бе?

Бұл  айналым  өтпейді  келмей  бізге.

Әжелерім  ішетін  қалампыр  шәй,

Сақинасын  басының  емдейміз  - деп.

 

Сақина – жыл,

Менің  де  басымдасың.

Бір  айналым  татыиды  ғасырға  шын.

Қалампыр  шәй – күлкіңмен  емдеп  келем,

Жылдарымның  басының  сақинасын.

 

 

 

               ***

 

Ұлы  Соғыстың  ұлымын,

Кинодан  көрдің  шатағын.

Сондықтан  кеште, 

                            құлыным,

Тыныштық   тілеп  жатамын.

 

Ұлы  Соғыстың  ұлымын.

Келесі  күнге  боп  алаң,

Шымырлап  жүйке, 

                             жұлыным,

Тыныштық  тілеп  оянам.

 

Ұлы  Соғыстың  ұлымын,

Жеңіске  жетіп  түледім.

Тірліктің  сипап  тұлымын,

Тыныштық  тілеп  жүремін.

 

Ұлы  Соғыстың  ұлымын.

Тыныштық  менің  керегім,

Әлемнің  бейбіт  нұрының,

Аманаты  боп  келемін.

 

 

 

         ***

 

Хақ  жолын  баса  көктеп,

Халықпыз  көшкен  еркін.

Жат  жұртты  қошаметтеп,

Жақынға  өкпелейтін.

 

Желігі  жиі  ұстайтын,

Түртеді  түлен  күнде.

Қисыны  қиыспайтын,

Міні  бар  мінездің  де.

 

Кезінде  қылыштыны,

Қамшымен  түсіргенбіз.

Пейішті  бұзып  кіріп,

Тозаққа  түкіргенбіз.

 

Бір  дінге  бағынамыз,

Бір  дінді  сағынамыз.

Қол  жетсе  бүлдіреміз,

Жетпесе  табынамыз.

 

Қоймаймыз  талап  аса,

Ер  құнын  сұрамаймыз.

Дұшпаның  табаласа,

Достарды  кінәлаймыз.

 

Жисаңшы  есіңді  енді.

Қалайша  өкінбей  біз,

Дұшпанды  кешіргенде

Достарды  кешірмейміз

 

 

 

           ***

 

Күрделі  жұмыс  күндерім,

Атқардым  істі  бір  керім.

Көрсетіп  бақтым  зағипқа,

Кемпірқосақтың  тіндерін.

 

Мақсатқа  жетпей  тынбаспын,

Атырдым  таңды,

                           түн  қаттым.

Мылқауға  өлең  оқытып,

Кереңге  қобыз  тыңдаттым.

 

Десең  де  «бәрі  бекер  ғой»,

Тылсымға  мына  жетер  ме  ой.

Түнекке  сәуле  түсіру

Ақынға  парыз  екен  ғой.

 

 

 

 

                  ***

 

Шақшадай  басым  шарадай  болып  жүргенде,

Мірдің  оғындай  түйрейді  бейпіл  тіл  кейде.

-«Жас  әйел  алып,  жасарып  мүлдем  кетіпсің.»

Күмілжіп  қалдым,  әзілдеп  құрбым  күлгенге.

 

-Қуанып  кейде,

             жүрсем  де  кейде  құлазып,

Әбілхаяттың  ішпедім  суын  сұранып.

Ажалдың  қолы  ұзындау,

                                     жетер    бір  күні,

Қарттықтың  қолы  жетпейді  маған!

Бұл  анық!

 

 

 

                 ***

 

Періште  мен  сайтан  кезек  азғырып,

Хақ  жолынан  таймағаным  күмәнді.

Құдай  өзі  кеше  жатар  күнәмді,

Арзуымды  өзіңе  айтам  тағдырым.

 

--Сенен  маған  керегі  жоқ  түктің  де.

Сау  басыма  ақырзаман  төндіріп,

Зейнет  үшүн  бейнетіңе  көндіріп,

Жібегімді  жүн  қылдың  ғой  түттің  де.

 

Тар  жол,  тайғақ  кешулердің  үстінде,  

Мен  секілді  өлермендер  жүр  қанша.

Құтыларсың  көзді  ашып  жұмғанша,

Менен  саған  керегі  жоқ  түктің  де.