Реквием

 

            1

 

 

Пушкинді  Питер  жалмады,

Шақырып  ақтық  дуельге.

Қызым  да  қуып  арманын,

Аттанып  еді  бұл  елге.

 

Тағдыры  сәйкес,

                             сенгісіз,

Тең  емес  нәзік - күш,  бірақ.

Әзрейіл  дүлей  дегбірсіз,

Дантестен  тіпті  мықтырақ.

 

Бәрі  бір  бұған,

                      байқалды,

Жассың  ба, 

                  әлде  шал  кісі.

Жақсы  мен  небір  жайсаңды,

Ажалдың  қиды  шалғысы.

 

Қаралы  Питер  жылап  та,

Таппады  айла,  шараны.

Пушкиндер  кеткен  жұмаққа,

Натали  кетіп  барады.

 

 

 

                 2

 

Кім  көнбейді  тәлкегіне  тағдырдың,

Мені  де  енді  шемен  шерге  қандырдың.

Қызым,

         ерте  бақилыққа  аттанып,

Мені  жалғыз  жер  бетінде  қалдырдың.

 

Бұл  фәниде  әкең  қалды  мәңгіріп,

Тұтам  миды  шағып  бітті  сан  күдік.

Мен  аттанып  мәңгілік  бұл  сапарға,

Сен  қалғаның  емес  пе  еді  заңдылық.

 

Бұл  қайғыны  көтереді  қандай  жан,

Ән  таусылып, 

              зар  тамады  таңдайдан.

Асығушы  ең  асқарына  өмірдің,

Ажал  сені  ерте  сүйді  маңдайдан.

 

Өмір – бәйге, 

                  асықпауға  бола ма?

Құрбылардан  озып  жеттің  молаға.

Ұлыларға  тоймаған  бұл  обырдың,

Сені  алғанда  қу  құлқыны  тола  ма?

 

Қансыз,  сөлсіз  жүрегімді  пышақтап,

Тамызда  да  қонды  баққа  қыс  аппақ.

Қара  құрым,  қорымында  Питердің,

Қала  бердім  қабіріңді  құшақтап.

 

 

                  3

 

Түңілдім  бе  шынымен  тіршіліктен,

Оянамын  түсімнен  түршігіп  мен.

Аяқ-қолды  кісендеп  Алпауыт  күш,

Айдап  бара  жатады  бір  шыбықпен.

 

Жыртығымды  жаңадан  бүтіндеп  ем,

/Тағдыр  мені  тіпті  де  түсінбеген./

Қанатынан  қайрылды  балапаным,

Жүрегімнің  тұсында  лүпілдеген.

 

Қадамымды  құрдымға  басқан  сайын,

Тітіркене  түседі  бүкіл  денем.

 

Жазирамды  жайлаған  құса  ғана,

Шыныменен  қасірет  күш  ала  ма?

Шабуылға  тым  жиі  шығатындар,

Ілінеді  жиірек  нысанаға.

 

Ұмытылып  бір  өлең  жадымдағы,

Бір  үмітім  жоғалған  табылмады.

Күзге  жетпей  үзілді  жапырағым,

Осы  ма  еді  маңдайға  жазылғаны?

 

 

 

                4

 

Құсым  ұшты  айдынымнан,

Құса  болдым  қайғы,  мұңнан.

Қиын  не  бар  бұл  өмірде,

Қимасыңнан  айрылудан.

 

Кең  деуші  едім  өрісімді,

Көзге  Сират  селі  тұнды.

Қатал  тағдыр  барымталап,

Отап  кетті  жемісімді.

 

Жүруші  еді  құрақ  ұшып,

(Жанарыма  тұнады  шық).

Балта  тиіп  тамырыма,

Қурап  қалды  қуанышым.

 

Көз  көрмесе  сенбес  едім,

Амалым  жоқ, 

                     шер  кешемін.

Бесік  жырын  бебеуретіп, 

Қабіріңді  тербетемін.

 

 

 

                  5

 

Мен  қайтейін  жұмағыңды

                құлынымды  ұрлаған,

Мен  қайтейін  жұмбағыңды  қызығымды  улаған.

Мен  қайтейін  күнді  мынау,  жылу  беріп  тұрмаған,

Ай,  жұлдыздың  керегі  не  оң  жағымнан  тумаған.

 

Ажал  оғы  аямастан  қиып  түсті  құсымды,

Үлбіреген  үмітімді  қара  желге  ұшырды.

О,  Тәңірім! 

Сенің  анау  Әзірейіл  періштең,

Аппақ  адал  жүрегіме  қара  таңба  түсірді.

 

Көзің  қиып  жемісімді  қалай  үздің, Жасаған!

Жер  тәнінде  жарақаттай, қабір  қалды  жатаған.

Мен  Ибраһим  пайғамбар  да  емес  ем  ғой,

Бір  Сенің

Құзырыңа  қыршын  ұлын  құрбандыққа  атаған.

 

 

 

                6

 

Аян  енді  келмесің,

Өмір-жалған,  қас-қағым.

Басып  жүр  ғой  жер  бетін,

Сенің  замандастарың.

 

Бүлк  етпейді  бұл  әлем,

Кешіп  сауық  кештерін.

Қуанысып  жүр  әне,

Сенің  дәуірлестерің.

 

Дүбірлетіп  қаланы,

Ойламай-ақ  бас  қамын.

Көздің  жауын  алады,

Сенің  құрбыластарың.

 

Қам  көңілге  толар  мұң,

Үйге  жалғыз  оралдым.

Жолықтырмай  өзіңді,

Ортасынан  солардың.

 

 

                   7

 

Өмір  мен  өлім  жұмбағы  жайлап  сананы,

Ол  жайлы  жұртта  айтылып  келді  сан  аңыз.

«Адам  туғанда  жанады  көкте  бір  жұлдыз,

Өлгенде  бірге  сөнеді  жұлдыз  жанары».

 

Халық  айтса  да  сенбеймін  оған,

                                                        біл, қызым,

Қыршын  жасыңда  қалай  сөнеді  жұлдызың?

Құрдымның  Ғаламшарында  қайта  туып  Сен,

Бақилық  көкте  жанады  жарық  жұлдызың.

 

Көрінбейсің  тек,

Көзімнің  алды  сел  кілең.

Қандай  ұғымды  жұбаныш  тұтам  енді  мен?

Сен  үшін  сонау  Жұмақта,

                                          мұңсыз, 

                                                    қайғысыз,

Бір  өмір  бар  деп  өзімді  өзім  сендірем.

 

Қандай  күш  қойды тарылтып  мына  жерді  кең,

Қай  құзырыңа  құлдық  ұрамын  енді  мен?

Көгімнен  өшсе,

Көршілес  галлактикада,

Бір  жұлдыз  жанды, – деп  те  өзімді  сендірем.

 

Ізіңді  сенің  болжайтын  қандай  шара  бар,

Жұлдызшы  бәлкім,  қызымның  жолын  саралар.

Бір  жұлдыз  жанды  «қара  құрдымнан»*  әріде,

Табыңдаршы  іздеп, 

Табындым  Расытханалар!.

 

Тылсым  тірлікті  жаратқан  Ием–шеберім,

ЖОҚ  пенен  БАРды  үйлестірген  де  Сен  едің.

Ғарыштың  шексіз  Ендік  пен  Бойлықтарында,

Үзеңгілес  бір  өмір  бар!

Кәміл  сенемін!...

 

 

 

* «черные  дыры» – ғалымдар  галлактиканың  кіндігі  санап  жүр.

 

                      8

 

Алдында  Хақтың  іштен  тынармын,

Үндемей  жұтып  жасымды.

Қайғының  уын  ішкен  шығармын,

Қатерге  тігіп  басымды.

 

Әділетіңнен  түңілтер  кісің

Мен  болдым,

Қандай  айлам  бар.

Қызымды  қайта  тірілтермісің,

Қайдасың  Иса  пайғамбар?

 

Паш  етіп  мәңгі  періштелікті,

Кез  жетті  көктен  түсетін.

Адал  үмметің  өліп  те  бітті,

Не  қалды  енді  күтетін?

 

Жолыңа  байлап  жанды  бекемге,

Жүректен  тамшы  сығып  ем.

Жеткен  де  шығар  мәңгі  мекенге,

Жарықтың  жылдамдығымен.

 

Тарылтқан  мына  жасыл  ғаламды,

Тағдыр  дегенің  осы  ма?

Apokalyрsis*  ақырзаманды,

Төндірді  шақша  басыма.

 

Қабынып  миым, 

              санам  ұшықты,

Қапаста  қалдым  сенделіп.

Қараңғы  бөлмеде  қара  мысықты,

Іздеп  жүрген  бір  пендемін.

 

 

*Ақырзаман жайында  жазылған  кітап.

 

 

 

                9

 

Қапастағы  ханышадай  Ай  мына,

Бұлт  бүркеніп  еніп  барад  қайғыға.

Аспан  маған  көңіл  айтты,

Үн-түнсіз

Алақанын  жайды  да.

 

Алла  жазса,  адам  әлсіз,  көнеді,

(Күдігім  аз,  үмітім  де  көп  еді).

Ай  елжіреп,

Мүлгіп  кеткен  қабірдің,

Маңдайынан  өбеді.

 

Көзқалтасы  толмай  қойды  тұл – жердің.

Қызым  жолын  кесіп  еді  кімдердің?

Қолы  қалай  қалтырамады  екен,

Әзірейіл – киллердің?

 

Өмір – жалған.

Айтып  айтпай  не  керек.

Торғауытқа  татымайды  кебенек.

Көз  алдымда  тұрады  кіл,

Бір  күндік

Өмірі  бар  көбелек.

 

 

 

               10

 

Ла  илаһа  иллаллаһ – Алла  жалғыз,

Ешкімнен  туылмаған.

Иман  бер  деп  тіледік  Алладан  біз,

Басқасы  қиын,

                           балам.

 

Қауышушы  ең  ортасы  толған  елмен,

Кеудеңе  тыныс  еніп.

Бір  Алланың  туысы  болмағанмен,

Адамға  туыс  едің.

 

Бар  атаның  баласын  жатсынбаған,

Мейрімің  ерекше  еді.

Аллаға  да,  күнәсі  асқынбаған,

Жақсылар  керек  тегі.

 

Бір  топырақ  қайда  да – қалы  кілем,

Сан  ұрпақ  келіп  кеткен.

Жатсынбай  өсер  ме  екен

                                           қабіріңе

Түп  жусан  егіп  кетсем?

 

 

                    11

 

Аспанымды  Ай  жүзі  нұрландырып,

Қызым  қайда  жаңағы  тұрған  күліп?

«Еркек  тоқты  құрбандық» – дейтін еді,

Қызды  неге  әкетті  құрбан  қылып?

 

Арты  соқпақ  өмірдің,  алды  ғайып,

Дарияға тәуекел  салды  қайық.

Бақилыққа  жетсе  де  елестейді,

Ұжымақта  тұрғандай  сәл  мұңайып.

 

Мөлдір  еді  жаны  да  таза  көлдей,

Жүруші  еді  өмірге  маза  бермей.

Бір  құдайды  бөліскен  күпірлермен,

Келісе  алмай  енді  ме  қара  жерге?

 

Тірлігінде  алаудай  жанатын  ед,

Найзағайдай  түнекті  жаратын  ек.

Басып  қалды  ұйқысыз  қараңғы  түн,

Түсімде  де  көз  алдым  қара  түнек.

 

Ашар  ма  екен  тағы  да  таң  жанарын,

Таңға  жетпей  үзілді  арман  әнім.

Шатастырып,

                 мені  емес,  қызымды  алған,

Бұл  тағдырдың  ісіне  бар  ма  амалым.

 

 

 

             12

 

Дүмшелердің  бағы  жанып,

Дінімді  жүр  бұрмалап.

Бірі  пұтқа  табынады,

Біреулері  Буддаға.

 

Сенім  үшін  байлам  бар  ма?,

(Басқа  діндер  артық  па?)

Құлдық  ұрдық  пайғамбарға,

Шегеленген  айқышқа.

 

Қай  құдайдың  құдретіне,

Сеніп  тәубе  қылармын.

Қызым!, 

Сенің  суретіңе,

Табынатын  шығармын.

 

 

 

             13

 

Қарсылыссыз  орындауға  Хақ тағала  тілегін,

Отқа  түстің  көбелегім –

                                 өзектіге  бір  өлім.

Сен  бақиға  аттанғалы, 

                                  үңірейіп  орының,

Бұл  фәниде  бір  жақсылық  азайды  деп  білемін.

 

 

Тәңіріме  жалбарынып,

                        қабіріңе  түнедім,

Жабырқатты  жалған  үміт,

                         пейішке  бет  түзедің.

Сен  барғалы,

                 періштенің  мекеніне  гүл  өніп,

О  Дүниеде  бір  жақсылық  көбейді  деп  білемін.

 

 

 

              14

 

Жыламаңдаршы!..

Жандырар  бекер,

«Жұбатам»  деген  тілек  те.

Мүсіркегенің  қайғыдан  бетер,

Батады  ғаріп  жүрекке.

 

Қалжырап,  талған  түнек  секілді,

Көңілдің  күпті  айдыны.

Ылайанып  барып  жүрекке  тұнды,

Қозғамаңдаршы  қайғыны.

 

Сендер  болмасаң,  кімге  мұң  шағам,

Пейіштен  пейілі  кең  елім!

Қара  орман – халықым!

                                     ризамын  саған,

Қиналған  сәтте  демедің.

 

Жалғаннан  мына  түңілгенімнің,

Салдары  болар  шамасы.

Бұйығып  жатыр  түбінде  мидың,

Ғаламның  жындыханасы.

 

Оянғым  келмей,  (Сынамас  елім),

Өртеніп  отыр  өзегім.

Періште  болсам  шыдамас  едім,

Адам  болғасын  төземін.

 

 

                 15

 

«Мұхитта  туып  тіршілік,

Өрмелеп  шыққан  жағаға.

Бөбекке  тәні  исініп,

Асырап  алған  Жер-Ана».

 

Ғалымдар  айтса  жалған  ба?

Имандай  оған  сенеміз.

Ғарышты  бірақ  армандап,

Қараймыз  көкке неге  біз?

 

Даналар  түгіл,  балаланы,

Арбайды көктің  жанары.

Қанатын  күнге  күйдіріп,

Құлдырап  Икар  барады.

 

Құпия  қандай  ғайыпта,

Білуге  неге  құмармыз?

Мұхиттан  бұрын, 

Ғарышта

Жаралған  сірә,  шығармыз.

 

Қиямет  күні  бәріміз,

Баратын  аймақ  алыс  па?..

–Тәніміз  жерге,

Жанымыз

Кететін  шығар  Ғарышқа!

 

 

             16

 

Қырық  күн  өтті.

Таусылып  демі  қызымның,

Күз  келіп  жетті,

Пиғылы  күннің  бұзылды.

Қала  төрінде  қаңырап  қалған  бөлмеме,

Қырық  кісіден  кірмеді  бірі  қызырдың.

 

Қырық  жыл  таптап,

Тозаңы  шыққан  жер  шарын,

Кеңдікке  құлаш  жаюды  әлде  аңсадың.

Күз  түссе  бірге  ұшуға  дайын  жүр  ме  едің,

Көктемде  келген  құстардың  легін  қарсы  алып?

 

Құс  жолы – қиял,

Қанаттыларды  арбаған.

Қиялға  жетпей

Қиылды  қанша  арман - ән.

Икарға  қанат  желімдеп  көкке  ұшырған,

Данышпан  Дедал,

Тағдырды  менше  қарғаған.

 

Жиһанға  симай,

Ұмтылып  мәңгі  жарыққа,

Кеңдік  іздесе,

Қанатты  жанға  айып  па?

Пенделер  қалған  «тіршілік»  атты  түрмеден,

Бостандық  алдың!

Ұша  ғой,  қызым,  ғайыпқа.