Құсбегі  бабам!

Сұңқарды  баптап  ұшырдың.

Атпадым  мылтық,

                      алдыңда  бірақ  күпірмін.

Қарағаштағы  жағы  сембеген  қарғаны,

Қапысын  тауып  таспенен  атып  түсірдім.

 

Қарқ  етті  қарға, 

                          қанаты  сынып  қапыда,

Абайлап  басып  жақындап  келдім  қасына.

Тағы  тірліктің  қайсар  ұлындай  қарсы  алды,

Қашатын  емес  қатерден  төнген  басына.

 

Үрей  жоқ  көзде,

 қарашы  мұның  қырсығын,

Айбат  шегеді,  қайшылай  керіп  тұмсығын.

Мына  бәтшағар  айыптап  тұр  ғой  адамды,

Қарғаның  қиған  қыршынын.

 

–«О,  адам! 

Сенің   тажалың  тақап  қалғанын, 

Кештеу  түсініп,  тістелер  әлі  бармағың.

Үш  жүзге  бөліп  бір  елді,

                                          жаға  жыртысып,

Өз  бауырыңды  құрбандығыңа  шалғаның...

 

Отыз  екіде*  аштан  қырылған  атаңның

Көзін  шоқыған  қарғамын!!.....

Қарғаның  көзін  шоқымайтұғын  қарғамын!!!»

 

 

 *  1932ші  жылғы  аштықты  меңзеп.

 

 

 

                 ***

 

Көп  алдында  күркіретіп  көмейді,

Көсем  болып  сөйлейтіндер  көбейді.

Өзін  құдай  санайтұғын «sapiens»

Қандастарын  хайуанға  теңейді.

 

Асы  сіңбес  біреуге мін  тақпаса.

Асқынғанды  алады  кім  тоқтата.

 «Доңызсың»  деп  кемсітеді  досың  да,

Бағзы  күнде  бір  қылығың  жақпаса

 

...Ұнар  ма  еді

                       хайуандар  бір  бірін,

«Сен  санасыз  адамсың»  деп   даттаса.

 

Адам  ғана  еншісіне  басқаның,

Жаудыратын  балағаттың  батпанын.

Ойламайды  оқыс  айтқан  теңеуі,

Көңіліне  келеді-ау   деп  шошқаның.

 

 

   

                        ***

 

Адамдар-ай!!!

Бауырлар-ай!!!

Көкжиекке  қарашы!

Әлемге  ортақ  шуақ  төгіп,  келеді  әне  таң  атып.

Біз  келеміз  бөлісе  алмай  байлық пенен  мансапты,

Кейде  тіпті  қартаның  да  ұтысына  таласып.

 

Көтеріліп  күн  барады,

                 түріп  көктің  түңдігін,

Бейіттер  тұр  көкке  қарап,

                  күнге  тосып  кіндігін.

Тіршілікте  бір-біріне  маза  бермей  жүргендер,

Жатыр  мәңгі  татулықта,

                   Мазаламай  бір-бірін.

 

 

 

                  ***

 

Көшеде  сұлап  жатқан  біреу  көрдім,

Япырмай,  Өлік  пе?– деп  үрейлендім.

Мас  екен, 

Долы  Дию  жатыр  ұйықтап,

Қамалып  көзесіне  Сүлейменнің.

 

Ел  арасы  тыныш   деп  жобаладым,

Жақсылықтың  жасадым  жорамалын.

Мазалама  пақырды,

Кім  біледі,

Қандай  дүлей  ұйқыдан  оянарын.

 

 

 

 

 

                       ***

 

Тағдырыңа  абзал  ғой  бағынғаның,

Бағынышты  патша  да  тағындағы.

Адам  түгіл  алпауыт  қоғамның  да,

Пешенеге  болады  жазылғаны.

 

Тәңір  басқа  салғанын  көреміз  де,

/Көрмегенде  қайтеміз,  өлеміз  бе?/

Көрге  бірақ  кірмейсің  бәрін  көрмей,

Қосақталып  тірліктің  көгенінде.

 

Сая таппай,  шырылдап  шыбын  жаның,

Татып жүрміз  тірліктің  уын,

                                                      балын.

Көрдік  талай  бура  сан  жігіттердің,

Жүз  грамм  есірткіден  жығылғанын.

 

Көтере  алмай  жаманның  шіренгенін,

Жақсыларым  жүректен  жүр  емделіп.

Алты Алаштың  ұрпағы  ала  болып,   

Тығырыққа  тілдің де  тірелгенін.

 

Шенділерді  де  көрдік, 

                                     асып  шектен,

Туған  жердің  ырысын  шашып  төккен.

Құлан  қағынан  жеріп,  

                                       құлдық  ұрып, 

Сауға  сұрап  шет елге  қашып  кеткен.

 

Кім  ойлапты  қоғамның  ауырарын,

Көсемнің  де  жол  таппай  сабыларын.

Ауыспалы  кезеңде, 

                                         көкелерің,

Қай  құдайға  білмейді  табынарын.

 

Көк  Тәңірге  бағынып,

                                     ұрып  құлдық,

Ашинаның  басында  ұлып  тұрдық.

Үзбе  Тәңірім  үмітін  Алашымның,

Ең  жаманы  сырқаттың – үмітсіздік.

 

 

 

 

                  ***

 

Аңғал  жүрек, 

                өмірден  не  білесің?

Өмір  айқас! 

                  Орын  жоқ  шегінетін.

Білесің  бе  көңілімде  сенім  барын,

Күдік  те  бар  сананы  кеміретін.

 

Бұлт  шымылдық  астына  ай  жармасқан,

Бақытымды  жасырды  тайған  бастан.

Көлеңкесі  өмірдің  сахнада,

Махаббат  пен  ғадауат  майдандасқан.

 

Көнелерден  бар  ма  еді  естігенің,

Жақсылықтан  үзбеген  еш  күдерін.

Білесің  бе  темірді  тат  басарын,

Асылдың  да  сынығы  ескірерін.

 

Сақтап  едің  шайқамай  нені  есіңе,

Сағымданған  дәуірдің  елесі  ме?

Дүбірлеген  тұлпардың  тұяғы  ма,

Суылдаған  дұшпанның  жебесі  ме?

 

Бұл  тірліктен  бар  ма  еді  қалағаның,

(Мен  өзімнің  ойыма  қамаламын).

Білесің  бе  алдыңғы  шептегіге,

Алғашқысы  жебенің   қадаларын.

 

Көкжиекті  күйдіріп  қарашығың,

Тас үгіліп, 

             тұяқтан  таға  сынып.

Байыз  таппай  тізгінді  жұлқа  тартып,

Қайда  асығып  барасың  аласұрып.

 

  

 

 

                   ***

 

Арландықтан  ада  болған  абадан--

Ши  бөрімін  ауыл  иті  талаған.

Қарыным  тоқ,

Рухани  азық  жоқ.

Араным  аш, 

                   жылан  тілі  жалаған.

 

Тауфиқ  тілеп, 

Алла  жолын  қалаған,

Періштелер  қашып  кетті  қаладан.

Пенделерін  сатып  кетті  заманым,

Менің  де  ертең  шығарылар  жан азам.

 

Жарға  соқты  күміс  қанат  арманым.

Айналамда  алдау, 

                            арбау, 

                                    жалған  үн,

Жауынгердей  жау  тылында,

                                                қоршауда,

Жалғыз  қалған  үмітімді  жалғадым.

 

Сейілте  алмай  сезімдегі  тұманды,

Дал  боламын,

                     болашағым  күмәнді.

Пәктігімді  іздемеймін. 

Тозаққа 

         ала  кетем,

                 қайтарыңдар  күнәмді.

 

 

 

            ***

 

Көктем  биыл  кешікті,

                                   сағындырды,

Қашан  көкке  бөлейді  сағым  қырды.

Алтынкүрек  адасып  жүр  аулақта,

Қыс күпісін  шешпейді  бағым  нұрлы.

 

Қарсы  алады  жыл  басын  ел  ізетпен,

Кежегесі  маусымның  кері  кеткен.

Қыр  астында,

                         әдейі  аттан  құлап,

Жатып  алды  еркелеп  Сері - көктем.

        

Қырық  жігіт,  қырық  қыз  ұстап  атын,

Кілем  төсеп  жайғаңдар құтханасын.

Керуені  құстардың  келеді  әне,

Кеудесімен  ысырып  құсқанатын.

 

Тулайды  енді  бұлақтар  бұйыға  аққан,

Құлпырады  қырларым  күйі  қашқан.

Гүлдер  ашып  қырмызы  еріндерін,

Қыз  көзіне  кетердей  сиып  аспан.

 

Қаз  пейілді  қазаққа  жақын  бұл  шақ,

Күн  күркіреп, 

                жалт  етіп  жасын  бір  сәт.

Көкке  қарай  көтеріп  бұтақтарын,

Атылады  ағаштар – жасыл  бұрқақ.

 

Құстар  қайта  табысып  тұма,  көлмен,

Арман  асып  келеді  құба  белден.

Көктем  селі  тазартып  пейілдерді,

Тұрсын  аумай  басымнан  мына  дәурен.